Ontdek de wereld.
Begin in Delden

Verschillende visies

Ons museum toont beeldende kunst uit vijf werelddelen en vijf eeuwen kunstgeschiedenis. Natuurlijk vertellen wij graag alles wat we weten over onze collectie, maar niet ieder verhaal is voor iedereen interessant. Volgens ons bestaat er geen goede of foute kunstbeleving. Er bestaan wel heel veel manieren om kunst te beleven. Daarom kan je in ons museum per werk kiezen, wiens visie je wilt beluisteren. 

Kies hiernaast uit het perspectief van een kunsthistoricus, een verzamelaar, een filosoof of een kind. En vorm daarna je eigen mening. Wat zie jij in de werken?

ca. 1460
Vlaamse primitieven
Kruisafname
Omgeving Rogier van der Weyden

In de 15de eeuw kwam er een grotere nadruk op de individuele relatie van de gelovige met God. De gelovige kon zijn zielenheil veiligstellen door zich in te leven in het lijden van Christus, Maria en andere heiligen. Kunst werd hier erg belangrijk bij, door meer realisme en emotie uit te beelden werd kunst een effectief hulpmiddel bij het bidden en mediteren. Dit schilderij uit de omgeving van Rogier van der Weyden is daar een mooi voorbeeld van. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“2012 was voor mij persoonlijk een heel moeilijk jaar. Ik werd geconfronteerd met een zware hartaanval. Ik ben een aantal dagen opgenomen in het ziekenhuis en ja, dan confronteer je jezelf met het feit dat elk leven – dus ook mijn leven – eindig is. Deze eindigheid heeft me ook aan het denken gezet over het verzamelgebied waar ik op dat moment mee bezig was.” Wil je de hele visie van de verzamelaar op de schilderij horen? Klik dan op het luidspreker-icoontje om de rest van het fragment te beluisteren.

Anselmus van Canterbury probeerde als eerste filosoof te bewijzen dat God bestaat, maar zijn redenering kon hem maar tot een conclusie leiden en dat was dat God bestond. Dat maakt zijn redenering dus onbetrouwbaar. Kunnen er überhaupt wel redeneringen en bewijzen voor geloof gevonden worden of hebben deze begrippen niet zoveel met elkaar te maken? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

Vroeger schilderde men weleens verhalen uit de Bijbel, zodat mensen die niet konden lezen door de schilderijen toch van de verhalen wisten. Dat was dan de reden van de schilder om het schilderij te maken. Nu kunnen kunstenaars heel veel reden hebben om een kunstwerk te maken. Welke reden kun jij nog meer bedenken om een kunstwerk te maken? Wil je nog meer vragen en over het kunstwerk nadenken, klik dan op het luidsprekericoontje om verder te luisteren!

ca. 1720
Italiaanse rococo
De Heilige Theresia van Ávila in extase
Giovanni Battista Piazzetta

Veel van de kunstwerken uit de Italiaanse late-barok bezitten een verleidelijkheid die meer dan alleen het oog prikkelt. Een van de onderwerpen die veel werd gebruikt om deze verleidelijkheid uit te beelden is de Extase van de Heilige Theresia van Ávila die in vuur en vlam raakte voor Gods liefde. In dit schilderij van Giovanni Battista Piazzetta (1682-1754) zien we Theresia op haar meest kwetsbare moment. Dat maakt van ons voyeurs en geeft het schilderij een erotische lading, zonder expliciet erotisch te zijn. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“Is dit katholieke kunst of kerkelijke kunst? Nee, dit is kunst waarbij het gaat over het gevoel van mensen, over wat mensen zijn en waartoe ze in staat zijn. Dit schilderij geeft een heel goed beeld van wat mensen kunnen voelen als ze ergens heel gelukkig in zijn.” Wil je de hele visie van de verzamelaar over dit schilderij horen? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het hele fragment.

Wie in extase is, heeft het gevoel buiten zichzelf te treden en in een ogenblik met iets groters verbonden te zijn. Volgens Charles Taylor heeft de moderne mens een moeilijke relatie met dit begrip. Omdat we over alles controle willen hebben, staan we minder open voor wat buiten ons ligt. Dit zorgt voor een dilemma: we willen in extase raken, maar zijn ook bang om de controle te verliezen. Heb jij weleens last van dit gevoel? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

De vrouw die geschilderd is heet de Heilige Thersia van Ávila. Theresia vond een belangrijk verschil tussen mensen en dieren dat mensen kunnen bidden en dieren niet. Denk jij dat dieren kunnen bidden? Wil je nog meer vragen horen die je laten nadenken over het kunstwerk, klik dan op het luidspreker-icoontje!

1959
Minimalisme
Yellow Rose
Darby Bannard

Dit werk van Darby Bannard wordt gerekend tot ‘post-painterly abstraction’, een kunststroming waarbij het niet langer gaat om de gevoelens of emoties van de kunstenaar, maar om een onderzoek naar de elementen waaruit een schilderij bestaat: formele elementen als kleur en punt, maar ook materiële componenten als verf en doek. In dit schilderij is een gele roos teruggebracht naar zijn essentie: een gele, ronde vorm. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“Darby Bannard was de eerste die een aantal series heeft gemaakt over vormen en kleuren. Hier in het museum zie je er daarvan twee hangen: beide uit 1958. Zijn kunst was in die tijd echt vernieuwend. Het gaat puur over een basisvorm in een bepaalde kleur.” Wil je de hele visie van de verzamelaar op dit schilderij horen? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het hele fragment.

Alain de Botton, een Franse publieksfilosoof, dicht kunstwerken therapeutische waarde toe. Volgens De Botton is niet de herkomst van een schilderij belangrijk, maar de emotie die het oproept. Hij noemt zeven zingevingen: herinnering, hoop, lijdensverwerking, evenwicht, zelfinzicht, ontwikkeling en waardering. Bracht dit kunstwerk jou een van deze zingevingen? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

Hoe denk je dat dit kunstwerk heet? De kunstenaar heeft dit kunstwerk de naam ‘Yellow Rose’ genoemd, dat betekent ‘Gele roos’. Kijk nu nog eens naar het kunstwerk, is het anders nu je weet wat de naam is? Wil je nog meer vragen horen die je laten nadenken over dit kunstwerk? Klik dan op het luidspreker-icoontje!

1967
Minimalisme
WLID
Frank Stella

In 1966 zei Frank Stella over zijn werk: “Wat je ziet, is wat je ziet. ” Het onderwerp van deze koele abstracte kunst, die ook wel het minimalisme wordt genoemd, is de schilderkunst zelf. Met grote, mechanisch geschilderde doeken zonder persoonlijk handschrift reageerden kunstenaars als Stella op kunstenaars bij wie persoonlijke expressie nog een belangrijk element was. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“Dit schilderij is van 1965, maar vanaf 1962 begon Frank Stella met vorm- en kleurexperimenten waar het niet om het beeld of plaatje gaat, maar om wat kleur met mensen doet. Wat het met mij doet. En toen ik dit werk zag dacht ik: Dit hoort in de No Hero Collectie. En ik vind dit ook een van de mooiste stukken uit onze collectie.”

Een schilderij heeft bepaalde eigenschappen, sommige eigenschappen heeft het werk los van ons (grootte en zwaarte), anderen kunnen niet los van ons bestaan, zoals kleur. Kleur is afhankelijk van onze blik. De kans is groot dat wij andere kleuren zien dan de schilder die het werk maakte. Is dat belangrijk? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

Je mag dit kunstwerk een paar rapportcijfers geven, 1 is het laagste cijfer, 10 het hoogste. Welk cijfer geef je dit kunstwerk voor knap gemaakt? En welk cijfer geef je dit kunstwerk voor echt op iets lijkend? Wil je nog meer vragen horen die je laten nadenken over dit kunstwerk? Klik dan op het luidspeker-icoontje!

1981
Junge Wilde
Der Kuss IV
Rainer Fetting

Rainer Fetting (1949) schildert vaak thema’s die als smakeloos gelden of die stilzwijgend als taboe te boek staan. Toch speelt erotiek in dit schilderij niet zozeer de hoofdrol – zoals in andere werken van Fetting uit dezelfde periode – maar gaat het om de liefde tussen twee mensen. Twee mannen om precies te zijn. Ook is een ander geliefd onderwerp van Fetting te zien: Berlijn. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“Kijk eens goed naar dit schilderij. Je ziet twee mensen, waarschijnlijk mannen, die elkaar een kus geven. Op zich is dat niet zo verwonderlijk of raar in Berlijn, de stad van de vrijheid. Maar als je goed kijkt zie je die vier gekke lampen. De achtergrond van het schilderij is de Berlijnse Muur.” Wil je de hele visie van de verzamelaar horen? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het hele fragment.

Volgens een oude Griekse oorsprongsmythe had onze allereerste verschijningsvorm vier handen, vier benen, twee gezichten en twee geslachten en bestond in drie combinaties: man-man, vrouw-vrouw en man-vrouw. Uiteindelijk werd de mens door de Goden gesplitst en ontstond onze huidige vorm. Sindsdien zijn we op zoek naar onze wederhelft, herken je deze zoektocht? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

Stel je voor dat de mannen op dit schilderij voor een muur staan. Aan deze kant van de muur is het prima dat ze elkaar kussen, aan de andere kant van de muur mag dit absoluut niet. Kun jij een voorbeeld geven van iets dat op een plek heel gewoon is om te doen, maar op een andere plek strengverboden? Wil jij nog meer vragen horen die je laten nadenken over dit kunstwerk? Klik dan op het luidspreker-icoontje!

1983
Existentialisme
Enscheidung
A.R. Penck

Dit werk met de titel ‘Entscheidung’ of ‘Beslissing’ werd gemaakt door A.R. Penck. De beeldtaal van Penck is gebaseerd op pictogrammen, graffiti en primitieve voorstellingen van menselijke figuren en totem-achtige vormen. De titel lijkt te wijzen op de rode, centrale mensfiguur. De positie van die figuur suggereert een onmogelijke keuze die de figuur zal verscheuren. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“Ik denk dat als je later in de kunstgeschiedenis kijkt, dat je dan zult zien dat Penck daarin een hele bijzondere rol speelt. Ik denk dat over honderd jaar of tweehonderd jaar mensen zullen zeggen: “Ja, dat is een Penck”, zoals we nu elke van Gogh zullen herkennen.” Wil je meer horen over de visie van de verzamelaar op dit kunstwerk? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het hele fragment.

Volgens Jean-Paul Sartre bestaat er in het leven geen vaststaand doel, er is instantie alleen je bestaan. Door je eigen beslissingen en keuzes, vorm je het pad waar je leven omging. Alle verantwoordelijkheid ligt dan ook bij jezelf, sommige mensen vinden dit lastig, want het is een confrontatie met “niets”. Maar is niets niet juist vrijheid? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

De titel, oftewel de naam, van dit kunstwerk is ‘Entscheidung’, dat betekent beslissing. Wie of wat neemt er volgens jou een beslissing? Wat is de beslissing die genomen wordt? Wil jij nog meer vragen horen die je laten nadenken over dit kunstwerk? Klik dan op het luidspreker-icoontje!

1995
Realisme
The Sisters (The Grand Family No.7)
Zhang Xioagang

Dit schilderij van twee zussen vormt een verbond tussen de oude en de nieuwe Chinese cultuur. De oude vertellende traditie van kunst wordt gecombineerd met moderne (abstracte) aspecten. De serie ‘Bloodlines’ van Zhang Xiaogang waartoe dit schilderij behoort, is gebaseerd op gezinsfoto’s uit de jaren zestig. Hij vertelt in het schilderij dus een “oud” verhaal, maar geeft ook ruimte aan de schilderkunstige, abstracte ruimte en combineert zo oud met nieuw. Wil je meer horen over de kunsthistorische achtergrond van dit werk, klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

“Wanneer je de trotse vader bent van twee fantastische dochters en je ziet dit schilderij hangen, en op dat moment ben je ook nog geïnteresseerd in Contemporary Art China, dan is het heel logisch dat je het schilderij probeert te kopen. Het zegt heel veel, veel over mezelf, maar misschien nog wel veel meer over China.” Wil je meer horen over de visie van de verzamelaar op dit kunstwerk? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het hele fragment.

Volgens filosoof Immanuel Levinas is het het gelaat van de ander dat jou aanspreekt op je verantwoordelijk, wanneer de ogen van de ander op jou gericht zijn, ben jij verkozen en wordt je bewust van het bestaan van de ander. Het bestaan van die ander, geeft jou verantwoordelijkheid om te reageren op anderen en om die niet te beroven van zijn andersheid. Zie jij anderen in de publieke ruimte weleens als een onpersoonlijke massa? Wil je meer horen over ideeën die filosofen hebben over kunstwerken? Klik dan op het luidspreker-icoontje en beluister het fragment.

Stel je voor dat de twee mensen op dit schilderij proberen er heel kalm uit te zien, maar ondertussen allerlei gevoelens door zich heen voelen razen. Welke gevoelens zijn dat, denk je? Hoe kun je weten hoe iemand zich voelt? Wil jij nog meer vragen horen die je laten nadenken over dit kunstwerk? Klik dan op het luidspreker-icoontje!