Living colors

15 april 2018 - 31 maart 2019

Kleur beïnvloedt ons denken en doen. Rood staat voor gevaar, groen geeft ons een veilig gevoel en blauw associëren we met koel en koud. Een abstract werk ontleent zijn zeggingskracht voor een groot deel aan de kleur- en materiaalkeuze van de kunstenaar. Paneel of doek, glad of juist ruw, pasteus of vlak: in de tentoonstelling Living colors laten we zien wat het effect is van verschillende ondergronden en kleurstellingen op hoe je een schilderij beleeft.  

In het museum kan je de effecten niet alleen zien, maar ook voelen. Van een deel van de schilderijen wordt een voelstaal gemaakt, zodat je met je handen kunt voelen wat je ogen al hebben waargenomen. Met werk van o.a. Frank Stella, Bernard Frize en Louise Nevelson.

WLID

 

Post-Painterly Abstraction

Koele en rationele schilderkunst is het belangrijkste kenmerk van Post-Painterly Abstraction, een Amerikaanse kunststroming die na de Tweede Wereldoorlog ontstond. De stroming staat recht tegenover het abstract expressionisme waar het gaat om het gevoel en de passie die kunstenaars in hun doeken leggen. Waar Jackson Pollock met verf smeet en Willem de Kooning met grote bewegingen zijn verf op doek aanbracht, werkten Post-Painterly Abstractionists met een ongekende precisie en uitgekiende controle aan hun schilderijen. Geen enkel lijntje werd aan het toeval overgelaten door Frank Stella (1936) en Darby Bannard (1934-2016) en de hand van de kunstenaar is bijna niet zichtbaar in de schilderijen. Het verschil tussen abstract expressionisme en Post-Painterly Abstraction is ook in deze zaal te zien: waar de werken van Stella en Bannard duidelijk tot de laatste stroming horen, kan het werk van Ger Lataster tot de abstract expressionisten worden gerekend.

Clement Greenberg (1909-1994), een invloedrijke Amerikaanse kunstcriticus die in het naoorlogse Amerika veel schreef over abstracte kunst en de weg die de kunst in moest slaan, bedacht zowel de termen Post-Painterly Abstraction als abstract expressionisme. Ondanks dat beide kunstvormen zo enorm verschillend zijn, prees hij beide stromingen. Dit lijkt gek, want de stromingen zijn heel verschillend, maar in beiden stromingen prees Greenberg de “puurheid” van de schilderkunst. Greenberg zei hier zelf over:

“Purity in art consists in the acceptance, willing acceptance, of the limitations of the medium of the specific art.” – Clement Greenberg, 1965.

Wat hij hiermee wilde zeggen is dat kunstenaars de specifieke eigenschappen van hun medium moeten accepteren. Bij schilderkunst wil dat zeggen: het platte vlak. Volgens Greenberg moeten kunstenaars niet proberen om diepte in een plat vlak te schilderen, dit kan volgens hem namelijk niet en gaat in tegen de puurheid van de kunst. In deze zaal zie je daar voorbeelden van. De werken van Darby Banard en Frank Stella in deze zaal kunnen zeker als “puur” in de ogen van Greenberg worden gezien. Er is namelijk geen enkele individualiteit of emotie in de weken gezien. In zowel WLID van Stella als Yellow Rose van Bannard zie je geen duidelijke penseelvoering, de kunstwerken lijken door iedereen geschilderd te kunnen zijn. De individualiteit van de kunstenaar die bijvoorbeeld in de werken op de tentoonstelling Ich Bin ein Berliner wel te zien is, ontbreekt hier duidelijk. Dit roept natuurlijk op tot een aantal vragen. Want hoewel gesteld wordt dat deze kunst door iedereen gemaakt zou kunnen zijn, kun je je toch afvragen of dit wel het geval is… Zou jij deze kunst kunnen maken? En: is er helemaal geen gevoel meer zichtbaar in de kunstwerken? Wat denk jij wanneer je naar deze kunstwerken kijkt en welk gevoel roepen ze bij jou op?

 

Kunstenaars

Frank Stella

Frank Stella (Malden, Massachussets, 12 mei, 1936) is een Amerikaans schilder, beeldhouwer en graficus. Hij studeerde aan Priceton University waar hij een diploma in geschiedenis haalde en hij kunstenaars als Darby Bannard leerde kennen. Na zijn studie begon hij met maken van kunst, geïnspireerd op vele galeriebezoeken in New York.

Hij vestigde zijn naam op jonge leeftijd met zijn Black Paintings-reeks, die in 1959-1960, na een eerdere expositie in het Allen Memorial Art Museum, werd tentoongesteld in het Museum of Modern Art in New York. Met dit werk positioneerde hij zich als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Post-Painterly Abstractionists. Hij wordt ook wel gezien als grondlegger van het minimalisme. Frank Stella woont en werkt nog steeds in New York.

Bernard Frize

Bernard Frize (Saint-Mandé, 1954) is een Franse kunstenaar die werkt in verschillende materialen en technieken. Hij maakt zijn kunst op een industriële, procesmatige manier waarbij het hem niet gaat om de receptie of de esthetica van het kunstwerk. Hij gebruikt vaak anderen om zijn werken af te maken maakt gebruik van onconventionele materialen.

Hij stelt zelf dat zijn schilderijen niet om het proces draaien, maar eerder om een overeenkomst tussen "natuur", de beschouwer en het platte oppervlak. Het proces is echter wel nodig om tot deze overeenkomst te komen. Hij exposeerde over de hele wereld en werkt en woont momenteel afwisselend in Parijs en Berlijn. Werk van Frize is ook te vinden op de tentoonstelling: Ich bin ein Berliner. 

Louise Nevelson

Louise Nevelson (Kiev, 2 september 1899 - New York, 17 april 1988) was een Amerikaans beeldhouwer. Als dochter van een Joodse houthandelaar emigreerde zij en haar familie in 1905 van de Oekraïne naar de Verenigde Staten. Volgens de kunstenaarsovelevering speelde Nevelson als klein meisje met hout en zou zij vanaf haar tiende hebben geweten beeldhouwster te willen worden. 

In 1929 begon zij haar studie aan de befaamde Arts Students League in New York, tot 1932 reisde ze door Europa om haar studie voort te zetten, om deze uiteindelijk in New York af te maken. Na samenwerkingen met Diego Rivera in 1933 begon zij met het maken van abstract expressionistische beeldhouwkunst. Ook gebruikte zij assemblage in haar werk, door materialen en voorwerpen te gebruiken die zij op de schroothoop vond. In 1988 overleed zij, na een roemrijke carrière, thuis in New York. 

"What you see is what you see"

“What you see, is what you see”, deze uitspraak van Frank Stella vat de kern van Post-Painterly Abstraction en het minimalisme goed samen. Stella bedoelde hiermee dat hij alle emotie uit zijn werken had gehaald en bezoekers van musea zijn kunst puur moesten zien als verf op een doek. Dit gaat eigenlijk niet alleen op voor het werk van Stella, maar voor bijna alle werken die in deze zaal van het museum hangen. Want ook in het werk van Günter Förg en Imi Knoebel gaat niet om het verhaal of de emotie, maar juist om het evenwicht van de eigenschappen van de materialen die ze gebruiken.

Toch kan de uitspraak van Stella niet worden toegepast op alle werken in de tentoonstelling Living Colors. Er zijn ook werken die niet tot het minimalisme of Post-Painterly Abstraction horen. Het overkoepelende kenmerk in alle werken op de tentoonstelling is kleur. En om de kleuren en de gevoelens die de kleuren oproepen goed te kunnen zien, moet je de werken toch in het echt komen aanschouwen.


Met kinderen

Sommige schilderijen zou je wel willen aanraken, zo spannend is het materiaal waarvan ze gemaakt zijn. Daarom maakte Museum No Hero bij de tentoonstelling ‘Living Colors’ speciale ‘voelstalen’, waarbij de textuur van een schilderij is nagebootst. Laat je vingers over de structuur van de voelstaal gaan en beleef het kunstwerk met een extra dimensie. Met de speciale audiotour voor ouders en kinderen krijg je handvatten om samen te praten over wat je ziet, hoort en denkt in het museum.

Alle experimenten met betrekking tot kleur en vorm en de uitwerking daarvan op de beschouwer van Frank Stella, Darby Bannard, Imi Knoebel, Fünter Forg, Richard Orlinski en vele anderen zijn vanaf 15 april te aanschouwen in Museum No Hero, Delden.

De collectie

Alle experimenten met betrekking tot kleur en vorm en de uitwerking daarvan op de beschouwer van Frank Stella, Darby Bannrd, Imi Knoebel, Fünter Forg, Richard Orlinski en vele anderen zijn vanaf 15 april te aanschouwen in Museum No Hero, Delden.

Ger Lataster - Page d'un livre de Daniel
Richard Orlinski - Huilende Wolf
Darby Bannard - Blue Parlor
G√ľnter Forg - Untitled