VOC Japan - Nederland

24 februari 2019 - 1 september 2019

Tweeëneenhalve eeuw lang waren de Nederlanders de enige Europeanen die handel mochten drijven met de Japanners. De tentoonstelling VOC Japan - Nederland vertelt het verhaal over de bloeiende handel in porselein in deze periode, aan de hand van meer dan 130 objecten uit de collectie van het nabijgelegen Kasteel Twickel. Het zeldzame en kostbare Arita porselein van het kasteel wordt getoond in combinatie met Japans porselein uit de collectie No Hero Foundation. 

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) werd opgericht in 1602 en ging zo’n twee eeuwen later ten onder. De onderneming, een bundeling van handelsorganisaties uit verschillende Hollandse en Zeeuwse steden, voerde zowel handel binnen Azië als tussen Azië en Europa. Het bedrijf was de eerste naamloze vennootschap ooit met vrij verhandelbare aandelen. Het ontwikkelde zich tot een grote en machtige handels- en transportonderneming. De VOC had z’n eigen scheepswerven, waarvan die in Amsterdam de omvangrijkste was. Door de spectaculaire vaart op Azië was Nederland een tijdlang het belangrijkste handelscentrum van de wereld.

Dat Nederlanders de enige Europeanen waren die handel mochten drijven was niet de enige handelsbeperking die Japan hen oplegde. De handel moest gedreven worden: ze moesten dat doen vanaf een piepklein, kunstmatig eilandje in de baai van Nagasaki: Deshima. Europeanen mochten het land niet in, de Japanners zelf mochten hun land niet uit. Maar één keer per jaar mocht een kleine Nederlandse delegatie naar Tokio reizen om de shogun te bedanken voor Nederlands uitzonderlijke positie. Via de brug die Deshima verbond met de stad werden goederen getransporteerd en maakten Nederlanders kennis met de Japanse cultuur.

Met dank aan Rijksmuseum Amsterdam voor tekst en beeld. 

 


Kunstenaars

Arita

Arita porselein is de naam die wordt gegeven aan porselein dat gemaakt is rondom het stadje Arita in Japan. Rond dit gebied wordt vanaf de 17e eeuw het grootste gedeelte van het Japanse porselein gemaakt dat bestemd is voor de buitenlandse markt. Arita porselein staat bekend om het gebruik van de kleuren blauw en wit, in het begin werden grotendeels Chinese motieven gekopieerd. 

Kakiemon

Kakiemon porselein is een subgroep van Arita porselen en wordt ook rondom Arita geproduceerd, het porselein is echter niet blauw-wit afgewerkt, maar bevat meer kleuren als rood en oranje. De naam Kakiemon komt van de familie die vanaf de 17e dit soort porselein produceert, de productie van het porselein is nog steeds in handen van dezelfde familie.